ಅಮಲ್ದಾರಿ ಪ್ರಕರಣ: ಡಿಕ್ರಿ ಜಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ- ಸುಪ್ರೀಂ

ನವದೆಹಲಿ: ಅಮಲ್ದಾರಿ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಡಿಕ್ರಿ ಜಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ವಿಳಂಬ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ವಿಳಂಬವಾದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳ ಸಲ್ಲಿಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.

ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ. ವಿನೋದ್ ಚಂದ್ರನ್ ಅವರ ಪೀಠವು ಈ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಅಮಲ್ದಾರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಏಕಕಾಲಿಕ ಆದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಿದ ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಔರಂಗಾಬಾದ್ ಪೀಠದ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು, ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸುವವರಿಗೆ ತೀರ್ಪಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲೇ ತಿಳಿದಿರುವಾಗ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಅವಕಾಶವಿದ್ದರೆ, ತಡವಾಗಿ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುವ ಮೂಲಕ ಅಮಲ್ಮಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

‘ಸಾಲದ ವಹಿವಾಟು’ ಮೂಲಕ ಉಂಟಾಗುವ ಸುಸ್ತಿಯಾದ ಬಾಕಿಯನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ಡಿಕ್ರಿ-ಹೋಲ್ಡರ್ ಪರವಾಗಿ 2017 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ಹಣದ ತೀರ್ಪಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಾದ ಇದಾಗಿದೆ. ತೀರ್ಪುಋಣಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕುಟುಂಬ ನಡೆಸುವ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಲವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡದೆ ಸಾಲ ಸುಸ್ತಿಯಾದ ನಂತರ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಆಸ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಡಿಕ್ರಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು 1908 ರ ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರೊಸೀಜರ್ ಸಂಹಿತೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಮಲ್ದಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸಾಲ ನೀಡಿದ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

ಅಮಲ್ದಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದ್ದವು, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಋಣಿಯವರಿಂದ ಬಹು ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಅಮಲ್ಮಾರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ವಜಾಗೊಳಿಸಿ ಜಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಅಮಲ್ದಾರಿಯ ಮುಂದುವರಿದ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ವಿಲೇವಾರಿ ಸನ್ನಿಹಿತವಾದಾಗ, ತೀರ್ಪುಋಣಿಯ ತಾಯಿ ಸಿಪಿಸಿಯ ಆದೇಶ ಘಿಘಿI ನಿಯಮ 97 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅಮಲ್ಮಾರಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಮುಂದಾದರು.

ಆಕ್ಷೇಪಣೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ ಡಿಕ್ರಿದಾರರು ಆಕ್ಷೇಪಣೆದಾರರು ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಮೂಕದ್ದಮೆ ಮತ್ತು ಅಮಲ್ಮಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಆಕ್ಷೇಪಣೆಯು ತಡವಾಗಿದೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ಕೊರತೆಯಿದೆ ಮತ್ತು ಅಮಲ್ದಾರಿಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು ಆದರೆ ಅಮಲ್ದಾರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎರಡೂ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರೆ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅದನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿತು, ಹೀಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು, ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮೊದಲೇ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲು ಪೂರ್ವ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶವಿದ್ದರೆ ತಡವಾಗಿ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಅಂತಹ ವಿಳಂಬಿತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದುರುಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತೀರ್ಪಿನ ಜಾರಿಯನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆಕ್ಷೇಪಣೆದಾರರು ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆಸ್ತಿಯು ಸಾಲವನ್ನು ಪಡೆದ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಹಕ್ಕನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಗಮನಿಸಿದೆ.

ಸಮಂಜಸವಾದ ಏಕಕಾಲೀನ ಆದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆಕ್ಷೇಪಾರ್ಹ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. ಅಮಲ್ದಾರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಆದೇಶವನ್ನು ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಡಿಕ್ರಿಧಾರರ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು.

ಸಂಪಾದಕರು
ಲಾಗೈಡ್ ಕನ್ನಡ‌ ಕಾನೂನು ಮಾಸಪತ್ರಿ