ಆರೋಪಿಯ ಅಂಚೆ ವಿಳಾಸವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಖಾಸಗಿ ದೂರನ್ನು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮರಳಿಸುವಂತಿಲ್ಲ

ಕೇರಳ: ದೂರುದಾರರು ಆರೋಪಿಯ ಅಂಚೆ ವಿಳಾಸವನ್ನು ನೀಡಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಏಕೈಕ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಖಾಸಗಿ ದೂರನ್ನು ಮರಳಿಸಲು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಗೆ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ಆರೋಪಿಯ ಅಂಚೆ ವಿಳಾಸವನ್ನು ನೀಡಿಲ್ಲ ಎಂಬ ದೋಷವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ದೂರನ್ನು ಮರುಕಳಿಸಿದ್ದ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಮನವಿದಾರರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನ ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಿ.ಎಸ್. ಡಯಾಸ್ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದರು.

ಮನವಿದಾರರು ತ್ರಿಶೂರ್ ನ ನ್ಯಾಯಿಕ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್-II ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಮೂರನೇ ಪ್ರತಿವಾದಿ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ 2023 (ಬಿ.ಎನ್.ಎಸ್.) ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ 2000 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 66 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಎಸಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು. ಈ ದೂರು ವಾಟ್ಸಾಪ್, ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಮತ್ತು ಇನ್ ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಡಲಾದ ಅಪವಾದಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಪೋಸ್ಟ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದೇಶಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

ಮನವಿದಾರರು ಮೂರನೇ ಪ್ರತಿವಾದಿಗೆ ಅವರ ವಾಟ್ಸಾಪ್, ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಮತ್ತು ಇನ್ ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ಖಾತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾನೂನು ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದ್ದರೂ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಪವಾದ ಆರೋಪಗಳು ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದವು.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಆರೋಪಿಯ ಅಂಚೆ ವಿಳಾಸವನ್ನು ನೀಡಿಲ್ಲ ಎಂಬ ದೋಷವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ದೂರನ್ನು ಮರುಕಳಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಮನವಿದಾರರು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದರು.

ಈ ಕುರಿತು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಿ.ಎಸ್. ಡಯಾಸ್ ಅವರು, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಬಿ.ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್. ಸೆಕ್ಷನ್ 2(1)(b) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ “ದೂರು” ಎಂಬ ಪದದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, “ತಿಳಿದಿರಲಿ ಅಥವಾ ತಿಳಿದಿರದಿರಲಿ, ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧವಾದರೂ” ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಕಾನೂನು ಅನಾಮಧೇಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧವೂ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಅಂಚೆ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಸಮ್ಮತವಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ವಾದಮಂಡಿಸಿದ ದೂರುದಾರರ ಪರ ವಕೀಲರು, ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ 2023 (ಬಿ.ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್) ಅಥವಾ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ (ಬಿ.ಎನ್.ಎಸ್.) ಯಾವುದು ಕೂಡ ದೂರು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಪೂರ್ವಶರ್ತವಾಗಿ ಅಂಚೆ ವಿಳಾಸ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆನ್ ಲೈನ್ ದುರಾಚಾರ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಗಳು ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅಂಥ ಷರತ್ತು ವಿಧಿಸುವುದು ಕಾನೂನು ಬದ್ಧವಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಬಿ.ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್. ಸೆಕ್ಷನ್ 2(1)(b) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ “ದೂರು” ಎಂಬ ಪದದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, “ತಿಳಿದಿರಲಿ ಅಥವಾ ತಿಳಿದಿರದಿರಲಿ, ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧವಾದರೂ” ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಕಾನೂನು ಅನಾಮಧೇಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧವೂ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಅಂಚೆ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಸಮ್ಮತವಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

ಖಾಸಗಿ ದೂರುಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಯ ವಿಳಾಸವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಶಕ್ತತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಂಜ್ಞೆಯ ಅಪರಾಧ ಕಂಡು ಬಂದರೆ, ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಪ್ರಭಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿ, ತಿಳಿಯದ ಆರೋಪಿಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. “ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಕ್ರಮಾತ್ಮಕ ನಿಯಮಗಳು ನ್ಯಾಯದ ಸೇವಕಿಯಷ್ಟೇ (handmaid of justice)” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಅಪರಾಧ ವೈವಿಧ್ಯ ಮನವಿಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿ, ದೂರು ಮರುಕಳಿಸಿದ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದು ಪಡಿಸಿ, ದೂರನ್ನು ದಾಖಲಾತಿಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು.

ದೂರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂವಹನ ವಿಳಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಆರೋಪಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಆದೇಶಿಸಿ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ BNSS ಹಾಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ನಿಯಮಗಳಂತೆ ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೂರುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ರೂಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಪ್ರಾಕ್ಟಿಸ್ನಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವ ಕುರಿತು ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮುಂದೆ ವಿಷಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು (ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗ) ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಅವರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿತು.

ಸಂಪಾದಕರು
ಲಾಗೈಡ್ ಕನ್ನಡ‌ ಕಾನೂನು ಮಾಸಪತ್ರಿ