ಪೊಲೀಸ್ ಬಂಧನಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಪೂರ್ವ ನೋಟಿಸ್ ಕಡ್ಡಾಯ : ಸುಪ್ರೀಂನಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಕಟ

ನವದೆಹಲಿ : ಏಳು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಬಹುದಾದ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಆರೋಪಿಗೆ ಪೂರ್ವ ನೋಟಿಸ್ ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಎಂ.ಎಂ. ಸುಂದ್ರೇಶ್ ಮತ್ತು ಎನ್. ಕೋಟೀಶ್ವರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು ಸತೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಆಂಟಿಲ್ ವರ್ಸಸ್ ಸಿಬಿಐ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಈ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತಾ (BNSS) ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 35(3) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಮೊದಲು ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಬೇಕು. ಬಂಧನದ ಅಧಿಕಾರವು ತನಿಖೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ವಿವೇಚನೆ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

“ಬಿಎನ್ಎಸ್ಎಸ್, 2023 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 35(3) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ 7 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಬಹುದಾದ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವುದು ನಿಯಮವಾಗಿದೆ. ಪೊಲೀಸರು ನೋಟಿಸ್ ಇಲ್ಲದೆ ಬಂಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬಂಧನವು ಪೊಲೀಸರ ಹಕ್ಕಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದು ಬಲವಂತ ಅಥವಾ ನಿಯಮಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಸಂಹಿತೆ (BNSS), 2023 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 35(3) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಏಳು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾದ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಪೂರ್ವ ಸೂಚನೆ ನೀಡಬೇಕು. ಆರೋಪಿಗಳು ಹಾಜರಾಗಲು ಮತ್ತು ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸಲು ಈ ಸೂಚನೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಹೇಳಿದೆ.

ಬಲವಾದ ಆಧಾರಗಳು ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಬಂಧಿಸಬೇಕು..
ಪೊಲೀಸರು ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಕೇವಲ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಬಂಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಬಲವಾದ ಆಧಾರಗಳು ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಆರೋಪಿ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಕಸ್ಟಡಿ ಬಂಧನವಿಲ್ಲದೆ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ಪೊಲೀಸರು ಇದಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಬಂಧನವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪೊಲೀಸರು ನಿರಂಕುಶವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬಂಧನದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪೊಲೀಸರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ನೋಡಬಾರದು, ಬದಲಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಕಾನೂನು ಅವಶ್ಯಕತೆಯಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದೆ.

ಸಂಪಾದಕರು
ಲಾಗೈಡ್ ಕನ್ನಡ‌ ಕಾನೂನು ಮಾಸಪತ್ರಿ