ನ್ಯಾಯ. ವಿತರಣೆ: ಕೋರ್ಟ್, ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿ- ನ್ಯಾ. ನಾಗರತ್ನ ಸಲಹೆ

ಗುವಾಹಟಿ: ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನ್ಯಾಯ ವಿತರಣೆ ವೇಳೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ.ವಿ ನಾಗರತ್ನ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.

ಗುವಾಹಟಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ಕೌಟುಂಬಿಕ ವ್ಯಾಜ್ಯ ಕುರಿತ ಸಮಿತಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ‘ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು: ಸವಾಲು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತ ಸಂವಾದದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ.ವಿ ನಾಗರತ್ನ ಅವರು, ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಇವೆರಡೂ ನ್ಯಾಯ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಕೌಟುಂಬಿಕ ವ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ, ಗೋಪ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ’ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.

ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಿವಾದದ ಹಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಅವರು, ‘ತೀರ್ಪು ವಿಳಂಬದಿಂದ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಸಮಾನತೆಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಂಥ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಕೇಂದ್ರವೇ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ 822 ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಧಶರು,. ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ 70,365 ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿವೆ, ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ 36,792, ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ ನಲ್ಲಿ 15,376 ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ 7,399 ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿವೆ ಎಂದು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು.

ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಅಂತಹ ಬಾಕಿಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಎಡಿಆರ್ ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸವಾಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ನಾಗರತ್ನ ಹೇಳಿದರು. ತೀರ್ಪು ಎಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಏಕೆ ವಿಫಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಡಿಆರ್ ಆ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ತಗ್ಗಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಎರಡು ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಎತ್ತಿದರು.

“ಈಗ ಯಾವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು ಯಾವ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತದೆ, ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯಾವ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ನಿಖರವಾದ ವಿಧಾನದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಎಚ್ ಎನ್ ವೆಂಕಟೇಶ್
ಗೌರವ ಸಂಪಾದಕರು
ಲಾ ಗೈಡ್ ಕನ್ನಡ ಕಾನೂನು ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ
ಮೈಸೂರು