ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಶಾಕ್: SC/ST ಮೀಸಲು ಹೆಚ್ಚಳ ಕಾನೂನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್

ಬೆಂಗಳೂರು: ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ 56ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶವನ್ನ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ಅಲ್ಲದೆ ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಳ ಅಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿಯ ಮೇಲಿನ 50% ಮಿತಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಬದ್ದಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಬೃಹತ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ (ಬಿಬಿಎಂಪಿ) ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಮಹೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಮಿತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಮತ್ತು ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವೀಧರರಾದ ಸಾಗರ್ ಎಚ್.ಆರ್. ಮತ್ತು ಇತರರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಅರ್ಜಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯ ತೀರ್ಪು ಪೀಠವು ನೀಡಿತು.

ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಿಭು ಬಖ್ರು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ.ಎಸ್. ಹೇಮಲೇಖಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು, ಈ ಕಾನೂನನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ್ದು ಈ ಹೆಚ್ಚಳವು “ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ (ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಗಳ ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿನ ನೇಮಕಾತಿಗಳು ಅಥವಾ ಹುದ್ದೆಗಳ ಮೀಸಲಾತಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2022 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 3 ಮತ್ತು 4 ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ

ಏನಿದು ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಳ ? ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು ಯಾವಾಗ..?
ಬಸವರಾಜ ಬೊಮ್ಮಾಯಿ ನೇತೃತ್ವದ ಹಿಂದಿನ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 1, 2022 ರಿಂದ ಪೂರ್ವಾನ್ವಯವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ (SC) ಗಳಿಗೆ 15% ರಿಂದ 17% ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ (ST) ಗಳಿಗೆ 3% ರಿಂದ 7% ಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತು. ಇತರ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ (OBC) 32% ಮೀಸಲಾತಿ ಬದಲಾಗದೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಮೀಸಲಾತಿ 50% ರಿಂದ 56% ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಮೂಲಕ 1992ರ ಇಂದಿರಾ ಸಾಕ್ಷಿ vs ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (1992) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ನಿರ್ದೇಶನದಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ 50% ಮಿತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ನಂತರದ ಹಲವಾರು ನಿರ್ಣಯಗಳಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ಆದೇಶವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿತು.

ಮೀಸಲಾತಿಗಾಗಿ ಮಿತಿಯ ಕುರಿತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಸಿದ್ದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಪೀಠವು ತನ್ನ 170 ಪುಟಗಳ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, 50% ಮಿತಿಯು ಕೇವಲ ವಿವೇಕದ ನಿಯಮವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವಕಾಶದ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ದೃಢೀಕರಣ ಕ್ರಿಯೆಯ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುವ ಬಂಧಿಸುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತತ್ವವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.

ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಬಲದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, 50% ರ ಮಿತಿಯನ್ನು ಈ ನಿಯತಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಪೀಠವು ಗಮನಿಸಿತು.

ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ (EWS) 10% ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ 103 ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು 50% ನಿಯಮವನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಿದೆ ಎಂಬ ರಾಜ್ಯದ ವಾದವನ್ನು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.

EWS ಕೋಟಾವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಹತೆಯ ಪೂಲ್ನಿಂದ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.

ಎಚ್ ಎನ್ ವೆಂಕಟೇಶ್
ಗೌರವ ಸಂಪಾದಕರು
ಲಾ ಗೈಡ್ ಕನ್ನಡ ಕಾನೂನು ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ
ಮೈಸೂರು