ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಫ್ರೀಜ್ ಮಾಡಲು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ- ಹೈಕೋರ್ಟ್

ಬೆಂಗಳೂರು: ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆ ವೇಳೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಪೊಲೀಸರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ಜಾರ್ ಗೋಲ್ಡ್ ರಿಟೇಲ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ನಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಬೆಂಗಳೂರು ಸಿಟಿ ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆದೇಶಿಸಿದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ನಂತರ ಕೋರಮಂಗಲ ಪೊಲೀಸರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯ ಬಂದಿದೆ.

ಈ ಕುರಿತು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ. ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ, ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಾಗ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ಪೊಲೀಸರು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ನಿಂದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಪಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆಯ (BNSS) ಸೆಕ್ಷನ್ 106ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸಲಾದ ಈ ಕ್ರಮ ಬರುತ್ತದೆ .ಈ ನಿಬಂಧನೆಯು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆಯ (CrPc) ಸೆಕ್ಷನ್ 102ರ ಹೊಸ ನಿಯಮವಾಗಿದೆ. ಬಿಎನ್ಎಸ್ಎಸ್ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 107ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅನುಮೋದನೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯು ಸೆಕ್ಷನ್ 106ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.

ಪೊಲೀಸರು ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ 2019 ರ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಠೇವಣಿ ಯೋಜನೆಗಳ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ತನಿಖೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಮೂಲ್ಯ ಲೋಹಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಕಂಪನಿಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಡೆಬಿಟ್ ಫ್ರೀಜ್ ಸಹ ಮಾಡಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 4ರಂದು, ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಡೆಬಿಟ್ ಫ್ರೀಜ್ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಆದೇಶಿಸಿತು. ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಂಬಂಧಿತ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಪೊಲೀಸರು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು.

ಈ ಅರ್ಜಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ, ಸೆಕ್ಷನ್ 106 ಮತ್ತು 107 ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕ್ರಮದ ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸೆಕ್ಷನ್ 106 ತನಿಖಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತನಿಖೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಡೆಬಿಟ್ ನಿರ್ಬಂಧವು, ತನಿಖೆಯ ವೇಳೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರದ ಭಾಗವಾಗಬಹುದು. ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ತಕ್ಷಣವೇ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದರು.

ಸೆಕ್ಷನ್ 107 ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಸ್ತಿಯ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಮತ್ತು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಅಂತಹ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಆದೇಶಿಸುವ ಮೊದಲು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಎರಡೂ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಒಂದನ್ನು ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸದೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ತನಿಖೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಡೆಬಿಟ್ ಫ್ರೀಜ್ ಮಾಡುವುದು ಸೆಕ್ಷನ್ 107ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯ ಔಪಚಾರಿಕ ಜಪ್ತಿ ಮಾಡುವಿಕೆಯಂತೆಯೇ ಅಲ್ಲ.

ಸೆಕ್ಷನ್ 106ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲು ಸೆಕ್ಷನ್ 107 ಅನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಅಂತಹ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಸೆಕ್ಷನ್ 106 ಅನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಅರ್ಥಹೀನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಸಂಸತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪೊಲೀಸ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು CrPc ಯನ್ನು BNSS ನೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದರೂ ಸಹ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ತನಿಖೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಗುರುತಿಸಿದೆ.

ಬಿಎನ್ಎಸ್ಎಸ್ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 106 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನಿಖೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಪೂರ್ವ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ಪಡೆಯದೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 107 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಆದೇಶದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.

ಎಚ್ ಎನ್ ವೆಂಕಟೇಶ್
ಗೌರವ ಸಂಪಾದಕರು
ಲಾ ಗೈಡ್ ಕನ್ನಡ ಕಾನೂನು ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ
ಮೈಸೂರು