ಪರಿಹಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಬಳಿಕವೂ ಮತ್ತೆ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ…? ಸುಪ್ರೀಂ ಕೊಟ್ಟ ತೀರ್ಪಿನ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ…!

ನವದೆಹಲಿ: ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿದ ಭೂಮಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಸದರಿ ಭೂಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪನಿತ್ತಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಮತ್ತು ಜೋಯ್ತಲ ಬಾಗಿ ಅವರಿದ್ದ ವಿಭಾಗೀಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಈ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ್ದು ಹಾಗೆಯೇ ಸಿಂಗೂರ್ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಕೋರಿದ ಕಂಪನಿಯ ಮನವಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ.

ಸಿಂಗೊರ್ ನಲ್ಲಿ ಟಾಟಾ ನ್ಯಾನೋ ಸ್ಯಾವರ ಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ 2016 ರ ತೀರ್ಪು ರೈತರಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ದಶಕದಿಂದ ಭೂ ಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಈ ತೀರ್ಪು ಸಮಾನತೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ. 2016ರ ಕೇದಾರ್ ನಾಥ್ ಯಾದವ್ ವಿರುದ್ಧ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಕರಣದ ಪೂರ್ವ ನಿದರ್ಶನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಮೂಲಕ ರದ್ದು ಗೊಳಿಸಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಪೀಠ, ಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಆದರೆ ತಡವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಪ್ರತಿವಾದಿ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಭೂ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದೆ.

ಒಮ್ಮೆ ವಿಚಾರಣೆಗಳು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡು ಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸದೆ ಯಾವುದೇ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಭೂ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಸಕ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ವಿಳಂಬಿತ ದೂರುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಪೀಠ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದೆ.

2006 ರಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳವು ಟಾಟಾ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ನ ನ್ಯಾನೋ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಸಿಂಗೂರಿನಲ್ಲಿ 1000 ಎಕರೆಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಾದಿ-ಸಾಂತಿ ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್ನ 28 ಬಿಘಾ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಭೂಮಿಯೂ ಸೇರಿದೆ. 1894 ರ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 5 ಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು, ನಂತರ ಅದು 14.55 ಕೋಟಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ.

ಭೂಸ್ವಾಧೀನದಿಂದ ಸಂತ್ರಸ್ತರಾದ ರೈತರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. 2016 ರಲ್ಲಿ ಕೇದಾರ್ ನಾಥ್ ಯಾದವ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಭೂಸ್ವಾಧೀನತೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬಡ ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ಅಸಮಾನ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಉಲೇಖಿಸಿ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೂಲ ಭೂಮಾಲೀಕರು ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ಅದೇಶಿಸಿತು.

ನಂತರವೇ ಸಂತಿ ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್ ಸಮಾನತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭೂಮಿಯ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಕೋರಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅನುಮತಿಸಿದ್ದು ಇದನ್ನ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು

ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಾವು ಬರೆದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಅವರು ಈ ರೀತಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಾವು ಅನುಸರಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡದ ಮೂಕದ್ದಮೆಗಳಿಂದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅನುಮತಿಸುವುದು ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ವಿಧಾನವು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರರು ಅನುಕೂಲಕರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ ಹಕ್ಕುದಾರರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಮಾತ್ರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮೊಕದ್ದಮೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಗಳು ಸುಪ್ತವಾಗಿರಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪರಿಹಾರದ ಉದ್ದೇಶಿತ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನಡಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತರಾದರೆ ಮಾತ್ರ ದೊರಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮೂಲಭೂತ ತಮ್ಮ ಎರಡನ್ನೂ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಅವಕಾಶವಾದದಿಂದಲ್ಲ ಟಾಟಾ ನ್ಯಾನೋ ಭೂಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ಈ ಹಿಂದೆ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿರುವುದು, ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಬಡ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು” ಎಂಬ ಅಸಮಾನ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಗಮನಿಸಿದೆ. ಒಂದು ದಶಕದಿಂದ ಭೂ ಸ್ವಾಧೀನತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಪ್ರತಿವಾದಿಯಂತಹ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲ. ಭೂಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಪಕ್ಷಗಳು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹೇಳಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ 1ನೇ ಪ್ರತಿವಾದಿಯು ತಾನು ಪಕ್ಷಕಾರನಾಗಿಲ್ಲದ ಪ್ರಕರಣದ ತೀರ್ಪಿನ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ

ಸೆಕ್ಷನ್ 5-ಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತಹ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಭೂಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದರೆ ಭೂ ಪರಿಹಾರವು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮುಂದೆ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹೇಳಿದೆ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸದಿರಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ 1ನೇ ಪ್ರತಿವಾದಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಈಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿ (PIL) ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಂತ್ರಸ್ತರಾದ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಅದೇ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪರಿಹಾರಗಳು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ‘ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಫ್ರೀ-ರೈಡರ್ ಸಮಸ್ಯೆ’ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಅದರಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಯಿತು. 1ನೇ ಪ್ರತಿವಾದಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರವಾಗಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪನ್ನು ರದ್ದು ಪಡಿಸಿತು.

ಸಂಪಾದಕರು
ಲಾಗೈಡ್ ಕನ್ನಡ‌ ಕಾನೂನು ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ